Τρία χρόνια μετά τη μετωπική σύγκρουση των δύο τρένων στα Τέμπη, στις 28 Φεβρουαρίου 2023 —όταν η επιβατική αμαξοστοιχία Intercity 62 από την Αθήνα προς τη Θεσσαλονίκη συγκρούστηκε με εμπορική αμαξοστοιχία και σκοτώθηκαν 57 άνθρωποι— το αίτημα για πλήρη διαλεύκανση των ευθυνών παραμένει στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου. Πρόκειται για το πολυνεκρότερο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην ιστορία του ελληνικού σιδηροδρόμου, με τα θύματα να είναι στην πλειονότητά τους νέοι, κυρίως φοιτητές.
Κεντρικό ρόλο στη δημόσια διεκδίκηση δικαιοσύνης έχει διαδραματίσει ο Σύλλογος Συγγενών των Θυμάτων «Τέμπη 2023», ο οποίος έχει ζητήσει επανειλημμένα την ολοκλήρωση των ερευνών και την απόδοση ευθυνών. Επί σειρά ετών δημόσιο πρόσωπο του αγώνα υπήρξε η Μαρία Καρυστιανού, μητέρα της 19χρονης Μάρθης που έχασε τη ζωή της στο δυστύχημα. Διετέλεσε πρόεδρος του Συλλόγου από τη σύστασή του το 2023 έως την παραίτησή της από το Δ.Σ. τον Ιανουάριο του 2026· στις 21 Μαΐου 2026 παρουσίασε στη Θεσσαλονίκη την ιδρυτική διακήρυξη ανεξάρτητου κινήματος πολιτών με την ονομασία «Ελπίδα για τη Δημοκρατία». Ο Σύλλογος, από την πλευρά του, είχε δηλώσει ότι δεν θα επιτρέψει να μετατραπεί σε όχημα προσωπικών φιλοδοξιών.
Στο δικαστικό σκέλος, η κύρια δίκη για 36 μη πολιτικά πρόσωπα —σταθμάρχες και στελέχη ΟΣΕ, ΕΡΓΟΣΕ, Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων και Hellenic Train— ξεκίνησε στις 23 Μαρτίου 2026 ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Λάρισας, σε ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα στο συνεδριακό κέντρο «Γαιόπολις» του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Η δικογραφία ξεπερνά τις 62.000 σελίδες και οι μάρτυρες τους 350, ενώ οι περισσότεροι κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν το κακούργημα της επικίνδυνης παρέμβασης στη συγκοινωνία με ενδεχόμενο δόλο, που τιμωρείται έως και με ισόβια. Τους πρώτους μήνες η διαδικασία αναλώθηκε κυρίως σε δικονομικά ζητήματα και νομιμοποιήσεις παραστάσεων. Παράλληλα, τον Οκτώβριο του 2025 ο Άρειος Πάγος διαβίβασε στη Βουλή δικογραφία που αφορά τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και άλλα 18 πολιτικά πρόσωπα, μεταξύ των οποίων ο πρώην υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Κώστας Καραμανλής· ο τελευταίος είχε παραιτηθεί αμέσως μετά το δυστύχημα, αναλαμβάνοντας την πολιτική ευθύνη για «τα διαχρονικά λάθη του κράτους και του πολιτικού συστήματος».
Οι κινητοποιήσεις για τα Τέμπη συγκέντρωσαν ευρύτατη συμμετοχή, στην Ελλάδα και σε πόλεις του εξωτερικού με ελληνική παρουσία. Στις 28 Φεβρουαρίου 2025, στα δύο χρόνια από το δυστύχημα και με γενική απεργία, πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις που περιγράφηκαν ως οι μεγαλύτερες στην ιστορία της χώρας, με ορισμένες εκτιμήσεις να ανεβάζουν τη συγκέντρωση στο Σύνταγμα κοντά στο ένα εκατομμύριο. Λίγο νωρίτερα, στις 26 Ιανουαρίου 2025, εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν σε πάνω από 180 σημεία στην Ελλάδα και 25 στο εξωτερικό, με κεντρικό σύνθημα τη φράση «Δεν έχω οξυγόνο». Διαδικτυακή συλλογή υπογραφών για άρση της ασυλίας ξεπέρασε το 1,3 εκατομμύριο.
Από την πλευρά της κυβέρνησης, ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η Hellenic Train, που έχει την ευθύνη, οφείλει να λογοδοτήσει ποινικά και πολιτικά, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι δεν θα επαναλάμβανε σήμερα την αρχική του δήλωση περί μη ύποπτου φορτίου. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος έχει τονίσει ότι τις απαντήσεις θα τις δώσει η Δικαιοσύνη και ότι, αν αυτή στείλει πολιτικό όνομα στη Βουλή, η κυβέρνηση δεν θα σταθεί εμπόδιο, απορρίπτοντας τις κατηγορίες περί συγκάλυψης. Στον αντίποδα, μερίδα συγγενών και η αντιπολίτευση κάνουν λόγο για συγκάλυψη, ενώ η κυβερνητική πλειοψηφία της Νέας Δημοκρατίας καταψήφισε δύο προτάσεις δυσπιστίας, τον Μάρτιο του 2024 και τον Μάρτιο του 2025. Αμφισβητούμενο παραμένει και το ζήτημα της πιθανότητας η φωτιά να οφειλόταν σε άγνωστο φορτίο εύφλεκτων υλικών. Η αντιπαράθεση των δύο πλευρών παραμένει ανοιχτή.
Ως προς το μέλλον, η κ. Καρυστιανού, παρουσιάζοντας το νέο της εγχείρημα, συνέδεσε τη δημιουργία του με την υπόθεση των Τεμπών, υποστηρίζοντας ότι η τραγωδία ανέδειξε χρόνιες παθογένειες, ζητήματα αδιαφάνειας και έλλειψης λογοδοσίας, και δήλωσε ότι δεν ζητεί πίστη σε «σωτήρες», αλλά στη δύναμη των πολιτών.
Gergios M.

