Έντεκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου 2015, ένα οργανωτικό μέλος του κινήματος «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» από την Πάτρα, ο Νίκος Αθανασόπουλος —γνωστός στους κύκλους του κινήματος με το ψευδώνυμο Μορφέας— επέλεξε την επέτειο για να απευθύνει δημόσιο κάλεσμα συστράτευσης. Το κείμενό του, που δημοσιεύθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, συνδέει τη μνήμη εκείνης της ημέρας με το σημερινό εγχείρημα του κινήματος της Μαρίας Καρυστιανού.
Η αφετηρία: το δημοψήφισμα του 2015
Στις 5 Ιουλίου 2015, οι Έλληνες ψηφοφόροι απέρριψαν με ποσοστό 61,31% την πρόταση των τριών θεσμών —Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ΕΚΤ και ΔΝΤ— έναντι 38,69% υπέρ του «ΝΑΙ», με τη συμμετοχή να αγγίζει το 62%. Το δημοψήφισμα, το πρώτο μετά το 1974 που δεν αφορούσε τη μορφή του πολιτεύματος, είχε προκηρυχθεί από τον τότε πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα υπό συνθήκες τραπεζικής αργίας και κεφαλαιακών ελέγχων.
Λίγες ημέρες αργότερα, στις 13 Ιουλίου, η κυβέρνηση κατέληξε σε συμφωνία με τους δανειστές — αλλά με όρους ενός τρίτου μνημονίου. Ο Τσίπρας «μετέφρασε» το «ΟΧΙ» όχι ως εντολή ρήξης, αλλά ως εντολή για νέα διαπραγμάτευση, μια στροφή που διεθνώς αποκλήθηκε «κωλοτούμπα».
Η ανάγνωση του Αθανασόπουλου: μια «ανεξόφλητη επιταγή»
Στο κείμενό του, ο Αθανασόπουλος υποστηρίζει ότι η λαϊκή εντολή του 2015 «προδόθηκε» και έκτοτε παραμένει, με τη δική του διατύπωση, μια «ανεξόφλητη επιταγή της εξουσίας προς τον λαό». Καλεί σε συλλογική δράση ώστε το «μεγαλειώδες ΟΧΙ» να «εξοφληθεί» μέσα από τη συστράτευση στην «Ελπίδα για τη Δημοκρατία».
Η ανάγνωση αυτή δεν είναι μεμονωμένη. Η θέση ότι «το ΟΧΙ προδόθηκε» έχει διατυπωθεί δημόσια και από άλλες πολιτικές φωνές τα προηγούμενα χρόνια — μεταξύ άλλων από τη Ζωή Κωνσταντοπούλου (Πλεύση Ελευθερίας) και τον Γιάνη Βαρουφάκη (ΜέΡΑ25), οι οποίοι με αφορμή προηγούμενες επετείους είχαν αμφισβητήσει την έκβαση της διαπραγμάτευσης. Πρόκειται για μια συγκεκριμένη πολιτική ερμηνεία, που παραμένει αντικείμενο έντονης δημόσιας αντιπαράθεσης έως σήμερα.
Το κάλεσμα προς τα μέσα
Το μεγαλύτερο μέρος του κειμένου δεν στρέφεται προς τα έξω, αλλά προς τους ίδιους τους ανθρώπους του κινήματος. Ο Αθανασόπουλος αναφέρεται ανοιχτά στις πρόσφατες εντάσεις — αποχωρήσεις, τριβές και προσωπικές συγκρούσεις που, όπως γράφει, στεναχώρησαν τη βάση.
Επιλέγει να μη σχολιάσει τις αποχωρήσεις, ευχόμενος «καλή τύχη» σε όσους έφυγαν. Απευθύνει όμως σαφή προειδοποίηση προς όσους παραμένουν, και ιδίως προς την κεντρική οργάνωση: ζητεί σκληρή δουλειά αντί για αναμονή θέσεων εξουσίας, καλώντας όποιον αναζητά προσωπικό όφελος να αποχωρήσει άμεσα. Η κεντρική του εικόνα είναι ότι το κίνημα δέχεται «πόλεμο από την εξουσία» ακριβώς επειδή το σύστημα, όπως υποστηρίζει, «φοβάται» ένα μαζικό λαϊκό κίνημα που ζητά δικαιοσύνη.
Η σύνδεση με την «Ελπίδα για τη Δημοκρατία»
Το κάλεσμα καταλήγει σε ρητή στήριξη του κινήματος «Ελπίδα για τη Δημοκρατία — Μαρία Καρυστιανού, Ανεξάρτητο Κίνημα Πολιτών», που παρουσιάστηκε επίσημα στις 21 Μαΐου 2026 στο κινηματοθέατρο «Ολύμπιον» της Θεσσαλονίκης, με σύμβολα ένα περιστέρι και ένα κλαδί ελιάς. Η Καρυστιανού, πρώην πρόεδρος του Συλλόγου Συγγενών των Θυμάτων των Τεμπών και κεντρικό πρόσωπο των διαδηλώσεων για δικαιοσύνη, έχει παρουσιάσει το κίνημα ως πολυσυλλεκτικό, με κύριους άξονες τη διεκδίκηση δικαιοσύνης και την καταπολέμηση της διαφθοράς.
Ο Αθανασόπουλος τοποθετεί το εγχείρημα στη λογική ενός «αυθεντικά λαϊκού κινήματος» που διεκδικεί «όλες τις ανεξόφλητες επιταγές» — συνδέοντας συμβολικά το αίτημα δικαιοσύνης των Τεμπών με το ανεκπλήρωτο, κατά την άποψή του, δημοψήφισμα του 2015.
Το προσωπικό υπόβαθρο
Το κείμενο συνοδεύεται από φωτογραφία του ίδιου με τον ανιψιό του, τραβηγμένη στις 29 Ιουνίου 2011 — την περίοδο των κινητοποιήσεων ενάντια στο μεσοπρόθεσμο μνημόνιο. Ο Αθανασόπουλος περιγράφει εκείνη τη στιγμή ως τη «φύτευση ενός σπόρου ΟΧΙ», που κατά την αφήγησή του γέννησε τέσσερα χρόνια αργότερα τα εκατομμύρια «ΟΧΙ» των καλπών.
Η κατακλείδα του συμπυκνώνεται σε ένα σύνθημα που λειτουργεί ως προσωπική υπογραφή: «Δεν ξεχνάμε, δεν χρωστάμε, μας χρωστάτε.»
Πλαίσιο και επισημάνσεις
Ταυτότητα. Ο Νίκος Αθανασόπουλος («Μορφέας») της Πάτρας δεν σχετίζεται με τον ομώνυμο πρώην βουλευτή του ΠΑΣΟΚ και επίτιμο εισαγγελέα Εφετών (1923–2016), γνωστό από την υπόθεση της αποκάλυψης του παρακράτους στη δεκαετία του 1960. Πρόκειται για διαφορετικά πρόσωπα με το ίδιο ονοματεπώνυμο.
Επίπεδο τεκμηρίωσης. Για το συγκεκριμένο πρόσωπο και το κάλεσμά του, η μόνη διαθέσιμη πρωτογενής πηγή είναι η δημόσια ανάρτησή του. Δεν εντοπίστηκε ανεξάρτητη δημοσιογραφική κάλυψη — γεγονός αναμενόμενο για οργανωτικό μέλος βάσης. Οι απόψεις και οι χαρακτηρισμοί («προδοσία», «σύστημα καρκίνος») αποδίδονται αποκλειστικά στον ίδιο και δεν αποτελούν διαπίστωση.
Θεσμική διάκριση. Το κάλεσμα εκφράζει τη θέση ενός ενεργού μέλους και δεν συνιστά επίσημη ανακοίνωση της οργάνωσης «Ελπίδα για τη Δημοκρατία».
Ευρύτερη δυναμική. Το κείμενο αποτυπώνει μια εσωτερική ένταση που δεν είναι σπάνια σε νεοσύστατα κινήματα: τη σχέση ανάμεσα στον ενθουσιασμό της βάσης και τα ερωτήματα οργάνωσης, ιεραρχίας και στρατηγικής που προκύπτουν καθώς ένα κίνημα ωριμάζει.
Πηγές
Πρωτογενής δήλωση Ν. Αθανασόπουλου — Facebook, 5.7.2026 (ανάρτηση χρήστη) https://www.facebook.com/20531316728/posts/10154009990506729/
Ελληνικό δημοψήφισμα 2015 — https://el.wikipedia.org/wiki/Ελληνικό_δημοψήφισμα_του_2015
in.gr — Το χρονικό ενός διαψευσθέντος δημοψηφίσματος — https://www.in.gr/2019/07/04/politics/kyvernisi/5-iouliou-2015-xroniko-enos-diapseysthentos-dimopsifismatos/
ertnews.gr — Οχτώ χρόνια από το δημοψήφισμα του 2015 — https://www.ertnews.gr/eidiseis/ellada/oxto-xronia-apo-to-dimopsifisma-tou-2015-to-oxi-kai-i-metafrasi-tou-apo-ton-al-tsipra-os-entoli-diapragmagmateysis/
athensvoice.gr — Σαν σήμερα, 10 χρόνια από το δημοψήφισμα — https://www.athensvoice.gr/epikairotita/politiki-oikonomia/911516/
cyclades24.gr — Το δημοψήφισμα που δίχασε την Ελλάδα — https://cyclades24.gr/2025/07/5-iouliou-2015-to-dimopsifisma-pou-dichase-tin-ellada-kai-ta-gegonota-pou-emeinan-stin-istoria/
euronews — «Ελπίδα για τη Δημοκρατία»: Παρουσιάστηκε το κόμμα της Μαρίας Καρυστιανού — https://gr.euronews.com/my-europe/2026/05/21/elpida-gia-th-dhmokratia-parousiasthke-komma-maria-karustianou
Ελπίδα για τη Δημοκρατία — https://el.wikipedia.org/wiki/Ελπίδα_για_τη_Δημοκρατία
Ελπίδα για τη Δημοκρατία — Επίσημη Ιστοσελίδα — https://elpidagiatidimokratia.com/
---------
George M.